Voorzieningenfonds OPS
Op dit moment zijn we in afwachting van het antwoord van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de heer P. de Krom
Op donderdag 3 maart heeft een delegatie van de Vereniging OPS een gesprek gehad met de Vaste Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de noodzaak tot het vormen van een fonds voor slachtoffers van oplosmiddelen.
De vaste kamercommissie heeft minister Kamp (SZW) gevraagd om een reactie. Op donderdag 7 april zal de minister met een reactie komen.
Intussen heeft de Vereniging OPS ook om een persoonlijk gesprek met de minister gevraagd om de zaak toe te lichten.
Bij het gesprek met de vaste kamercommissie waren aanwezig:
Mevr. R. A. Vermeij (PvdA, voorzitter)
Dhr. P. Ulenbelt (SP)
Dhr. J. Houwers (VVD)
Dhr. I.H.C. v.d. Besselaar (PVV)
Dhr. J.F. Klaver (Groen Links)
1: onderzoek UVA, financiële positie OPS slachtoffers
2: afwijzingen door werkgeversorganisaties
3: brief vaste kamercommissie
4: verzoek minister Kamp
De ontwikkelde opzet voor een Voorzieningenfonds
Hieronder een toelichting op de opzet van een Voorzieningenfonds OPS dat de Vereniging OPS ontwikkeld heeft en nu circuleert in de sectoren.
Aanleiding
Ondersteuning bieden aan OPS slachtoffers die vroeger in sectoren werkten met oplosmiddelen en die onwetend waren van de risico’s. Tegenwoordig is er veel bereikt met betere arbeidsomstandigheden, persoonlijke preventie , gebruik van vervangende stoffen. Daar profiteren de huidige werknemers van maar voor de vroegere werkers komt dat te laat. Zij (en hun privé-omgeving) moeten de rest van hun leven de lichamelijke en geestelijke gevolgen van de OPS aandoening dragen. Het gaat hier om een groep van maximaal 460 personen, geregistreerd door het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten te Amsterdam.
Doel
Financiële middelen bijeenbrengen in een fonds door partijen uit de sectoren bouw, grafisch, industrie. Het bijeengebrachte bedrag toedelen aan OPS patiënten, die een officiële diagnose verkregen hebben van een van de solvent-teams. Het geld dient als een
–onverschuldigde- bijdrage in de kosten voor het aangepaste bestaan dat OPS slachtoffers hun verdere leven moeten leiden. Tevens is de bedoeling hiervan om de OPS slachtoffers te helpen om de zware periode van ontstaan en accepteren van de opgelopen aandoening af te sluiten. Het is uitdrukkelijk niet bedoeld als schuldverklaring of erkennen van aansprakelijkheid.
Dringende oproep aan sociale partners
De Vereniging OPS doet dan ook een dringende oproep hiervoor aan de sociale partners in de drie sectoren waar met oplosmiddelen wordt gewerkt: de bouw (schilders, meubilering en afwerking), de industrie (spuiters, reiniging en chemisch) en de grafische branche (drukkers en verdere afwerking). Een dringende oproep, omdat de sectoren een zorgplicht zouden moeten voelen naar het verleden. Een dringende oproep, omdat men zich moet willen bekommeren om oud-collega’s. Zij die zich
hard hebben gemaakt om het werk schoner en veiliger te maken, maar nu zelf in de kou staan. Een oproep dus om samen een positieve draai te geven aan het verleden.
Vorm van het fonds
De Vereniging OPS wil de organisatie van het fonds op zich nemen, in samenwerking met sociale fondsen uit de sectoren. Het Voorzieningenfonds moet een bestaan krijgen voor bepaalde tijd. Het zal eenmalige uitbetalingen doen aan OPS slachtoffers, die vervolgens finale kwijting dienen te verlenen d.w.z. afzien van juridische procedures in de toekomst.
Vulling van het fonds
Het voorstel aan de sectoren is om per OPS slachtoffer een bedrag van zo’n € 47.000,- af te dragen. Dit bedrag komt overeen met het gemiddelde van schikkingen bij juridische OPS procedures (onderzoek door Universiteit van Amsterdam) Grofweg is de verdeling van 460 OPS slachtoffers voor de 3 sectoren: Bouw 45%, Industrie 30%, en Grafisch 25%. Het voornemen is verder om gezamenlijk een beroep te doen op de grondstoffenindustrie en de verzekeringsbranche om hen te bewegen, als ketenpartij, ook een financieel aandeel in dit fonds te leveren.
FAQ's Voorzieningenfonds, september 2010
Waarom dit initiatief tot een Voorzieningenfonds OPS?
Werken met oplosmiddelen is in de loop der jaren enorm verbeterd. Op de werkvloer is veel bereikt met preventie en vervangende stoffen. Daar profiteren de bedrijven en werknemers nu volop van. Maar de werkenden van destijds hebben hier niets meer aan. Honderden zijn in de loop der jaren ziek geworden op de werkvloer. Dat is niet meer terug te draaien. Wel kunnen we hen nu een steun in de rug geven. Daarom neemt de Vereniging OPS het initaitief om samen met sectorpartijen geld bijeen te brengen in een fonds, dat de slachtoffers een eenmalige gift wil bezorgen.
Over welke groep OPS slachtoffers gaat het dan?
Het Nederlands centrum Beroeps Ziekten houdt de statistiek bij van OPS slachtoffers die een officiele diagnose gekregen hebben van de keuringsinstantie (de zgn. Solventteams)
In de drie sectoren bouw, grafisch, industrie komt het totaal aantal uit op 460. Die zijn vaak al tien en meer jaren ziek. In de laatste jaren wordt de groep nauwelijks nog groter door het gunstige effect van de betere arbeidsomstandigheden.
Welk soort regeling is het Voorzieningenfonds OPS?
Het idee is dat de gezamenlijke partijen in de sectoren bouw, grafisch, industrie geld bijeen brengen. En daarnaast willen we een beroep doen op de grondstoffenindustrie en de verzekeraarsbranche om, als ketenpartijen, ook een bijdrage te leveren. Het bedrag in kas wordt dan eenmalig uitgekeerd aan de OPS slachtoffers als een -onverschuldigde – bijdrage in de kosten waar zij door hun aangepaste bestaan mee te maken hebben, i.v.m. hulp, zorg, beperkingen. Het fonds zorgt dus voor een voorziening.
Welk geld is met dit fonds gemoeid?
De universiteit van Amsterdam heeft op verzoek van de Vereniging OPS onderzoek gedaan naar de positie van OPS slachtoffers. Het schokkende beeld is dat ruim 80% zonder werk is en meer dan de helft op of onder bijstandsniveau leeft. Het fonds is niet bedoeld om het verlies van inkomen op te vangen, wel dus een bijdrage verzorgen in kosten. Daarvoor is gekeken naar schikkingen die hierover bij rechtzaken gemaakt zijn door OPS slachtoffers en aansprakelijk gestelde bedrijven. Het gemiddelde bedrag is rond € 47.000 per geval. Dat bedrag wil het Voorzieningenfonds ook bijeen krijgen per slachtoffer. De vraag aan partijen in de sectoren is nu of er op sectorniveau geldpotjes te vinden zijn. Dus aansluiting vinden op bestaande structuren in de sector. Er wordt gezocht naar gezamenlijk draagvlak zodat het afzonderlijke bedrijven niet raakt. En omdat het gaat om een eenmalige uitbetaling zal er ook geen sprake zijn van langdurige of terugkerende kosten.
Als sectoren meefinancieren betekent dat dan tegelijkertijd een schuldbekentenis?
Nee, het gaat niet om ‘de schuldvraag’. Wat voor het OPS slachtoffer belangrijk is, is dat de aandoening niet meer kan worden teruggedraaid. En de omstandigheden waarin die op de werkvloer ontstaan is zijn ook vaak moeilijk te reconstrueren. Daarover een rechtzaak beginnen is voor OPS slachtoffers vaak emotioneel te belastend en naast de ziekte nog eens een extra lange lijdensweg. Het Voorzieningenfonds mikt erop dat de sectoren zich gezamenlijk moreel verantwoordelijk voelen om een gebaar te maken naar de voormalige collega’s. Zodat met een eenmalig geldbedrag een episode afgesloten kan worden. En wat de werkvloer betreft, die profiteert van de huidige betere Arbo-zorg.
Is zo’n Voorzieningenfonds wel een beheersbare constructie?
Ja, de Vereniging OPS maakt zich daar sterk voor en wil de uitvoering op zich nemen gebruik makend van de expertise van sociale fondsen die al in de sectoren actief zijn. De groep OPS slachtoffers is helder afgebakend door van de officiele diagnoses van de Solventteams uit te gaan. De OPS slachtoffers zullen een officiele aanvraag bij het fonds moeten indienen. De eenmalige betaling zal alleen gedaan worden volgens een van te voren opgesteld reglement. In ruil voor de betaling zal het OPS slachtoffer financiele kwijting moeten verlenen.
Is hier niet het gevaar van precedentwerking voor de sectoren?
Nee, omdat het bij OPS om een unieke situatie gaat. De aandoening is specifiek vast te stellen door de officieel erkende diagnose. De risico’s van OPS zijn door het adekwate ARBO beleid van tegenwoordig onder controle. De groep OPS slachtoffers dateert van ver daarvoor en is in de statistiek van het Nederlands centrum Beroeps Ziekten scherp in beeld. En daar komt nog bij dat het Voorzieningenfonds een afgebakend bestaan zal kennen nl. voor de duur van het afhandelen van de aanvragen van de huidige doelgroep.
Is het niet onredelijk dat de goeden onder de kwaden moeten leiden?
Dat lijkt het geval. Bedrijven die altijd scherp gelet hebben op arbeidsomstandigheden worden nu toch gevraagd mee te dragen aan een oplossing voor OPS slachtoffers. Maar in de praktijk zien we dat OPS slachtoffers op allerlei plekken gewerkt hebben. De exacte plaats en tijd van het oplopen van de aandoening blijkt vaak niet duidelijk. En niet te vergeten, heel vroeger was er weinig bekend over de risico’s van oplosmiddelen. Er zullen waarschijnlijk altijd wel enkele malafide bedrijven in de sectoren opereren. Door in te zetten op het vinden van financieringsbronnen op sectorniveau, zorgen we er in ieder geval voor dat de gezamenlijkheid de voorziening draagt.
Het is toch niet verplicht om mee te werken aan het Voorzieningenfonds OPS?
Inderdaad er is geen officiele dwang om mee te doen maar het zal de sectoren sieren als zij wel de morele plicht voelen om dit mogelijk te maken voor de ex collega’s. De OPS geschiedenis is een nare vlek uit het verleden. In plaats van de vraag naar schuld en aansprakelijkheid kunnen we beter kijken naar erkenning en mededogen. Met het Voorzieningenfonds creeeren we iets moois met elkaar. Een beladen episode kan worden afgesloten door verantwoordelijkheid te nemen voor het verleden. Daarmee komt ook een einde aan slepende OPS kwesties. En dat is ook weer een ondersteuning van het imago van de sectoren die hun verantwoordelijkheid nemen voor arbozorg, milieubeleid en maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Als we Ja zeggen, hoe gaat het dan verder?
De vereniging OPS heeft –in samenspraak met enkele deskundigen- al een eerste opzet gemaakt voor het Voorzieningenfonds. Dat concept is open en bespreekbaar. In overleg met de sectororganisaties zouden we dat verder willen uitwerken. Ook is het idee om een gezamenlijk beroep te doen op deelname vanuit de grondstoffenindustrie en de verzekeraarsbranche. De Vereniging OPS is bereid de voortrekkersrol te vervullen. Uitgangspunt is om zoveel mogelijk aan te sluiten bij bestaande structuren in de sectoren. Wat de financieringsstromen betreft , die kunnen verlopen via CAO’s of bestaande sectorfondsen. Het beheer van het fonds kan in samenspraak met bestaande instituties. Zo hoeft op niemand extra belasting komen te liggen. Wat de tijdsplanning betreft mikken we voor de realisatie van het Voorzieningenfonds op het jaar 2011.
Waar kan ik terecht voor meer informatie over het Voorzieningenfonds OPS slachtoffers?
Voor dit project is projectleider Herman Leisink aangesteld. Hij is bereikbaar via voorzieningenfondsops@live.nl of telefoonnummer 06-24183466.